Międzynarodowy Rok Turystyki Ekologicznej

15 grudnia 1998 r. Zgromadzenie Ogólne ONZ ogłosiło 2002 r. Międzynarodowym Rokiem Turystyki Ekologicznej. Rządy i organizacje pozarządowe miały zająć się szczególnie promocją rozwoju i ochrony środowiska naturalnego, integrowania i trwałego rozwoju przemysłu turystycznego "zwłaszcza w krajach rozwijających się". Istotnie, przynajmniej do połowy roku tradycyjną "turystykę" uprawiali różni delegaci rządowi, ponadrządowi i pozarządowi, o czym podają sprawozdania: 28 stycznia taki rok w Nowym Jorku otwarło "wielu ministrów, przywódców organizacji pozarządowych, szefów grup turystycznych". Następnie w dniach 1-26 kwietnia Światowa Organizacja Turystyki urządziła sobie konferencję sieciową z udziałem "ponad 900 uczestników z 97 krajów"; wreszcie w dniach 19-22 maja ponad 1000 uczestników ze 125 krajów celebrowało Szczyt Ekoturystyki w Quebecu w Kanadzie, a na przełomie sierpnia i września spotkanie z tej serii zaplanowane jest w Johannesburgu w Republice Południowej Afryki.
Na rozpoczęcie roku sekretarz generalny Światowej Organizacji Turystyki - Francisco Frangialli stwierdził: "Ekoturystyka ma wiele definicji, lecz jej ogólnym celem jest zapewnienie możliwości rozwoju turystyki w sposób, który by minimalizował negatywne skutki tej przedsiębiorczości i sprzyjał zachowaniu unikalnej różnorodności biologicznej Ziemi" . Według dyrektora wykonawczego UNEP - Klausa Toepfera, "ekoturystyka może być cennym narzędziem finansowania ochrony ekologicznie wrażliwych obszarów i rozwoju społeczno-gospodarczego ludności żyjącej na nich lub w pobliżu". Czołowym zaś celem roku jest "budzenie większej świadomości wśród władz państwowych, w sektorze prywatnym, społeczności obywatelskiej i konsumentów, iż turystyka ekologiczna może przyczyniać się do zachowania naturalnego i kulturalnego dziedzictwa obszarów wiejskich oraz podniesienia standardów życia w tych obszarach".

Bez zysku

Zgodzono się z badaniami naukowców, twierdzących, że "turystyka ekologiczna może stanowić 2-4 procent globalnej turystyki". Stąd " globalne znaczenie turystyki ekologicznej polega nie na zyskach, lecz na ochronie systemu ekologicznego". Z drugiej strony, z turystyką ekologiczną związana jest "istotna część krajowego produktu brutto i stanu zatrudnienia, zwłaszcza w krajach rozwijających się". Globalne dochody międzynarodowe w 2001 r. wzrosły do 700 mln. Kluczową rolę w rozwoju turystyki odgrywają obszary chronione, jak parki narodowe czy obszary dzikie, wynoszące obecnie 10% powierzchni Ziemi.
Jako przykłady rozwoju turystyki ekologicznej wybrano sześć najpiękniejszych i równocześnie zagrożonych rezerwatów biosfery: Kaan i Vizcaino w Meksyku, Park Narodowy Tikal w Gwatemali, rezerwat Rio Platano w Hondurasie i parki Komodo i Ujung Kulon w Indonezji.

Dla wartości

Stały obserwator Stolicy Świętej przy Światowej Organizacji Turystyki - ks. prał. Piero Monni podczas szczytu w Quebecu zwrócił uwagę na "społeczny, kulturalny i duchowy wymiar" turystyki. "Jeżeli nie weźmiemy pod uwagę tych trzech wymiarów, to mogą nastąpić niepowetowane szkody dla samej ´materii pierwszej´ turystyki" - powiedział ks. prał. Monni. Przypomniał on wypowiedziane niedawno słowa Ojca Świętego o "turystycznych ofertach ´sztucznych rajów´, gdzie w celach czysto komercyjnych w pewnych przypadkach nie szanuje się najbardziej elementarnych ludzkich praw mieszkańców tych obszarów" (przemówienie do Papieskiej Rady ds. Duszpasterstwa Migrantów i Podróżnych 29 kwietnia 2002 r.) .
"Oznacza to - mówił dalej ks. prał. Monni - że niezbędnym punktem wyjścia dla rozwoju ekoturystyki jest odniesienie do istoty ludzkiej jako jego centrum. Działania, które zmierzają do osiągnięcia natychmiastowych skutków ekonomicznych i finansowych, czynią to ze szkodą dla trwałej ekoturystyki, która wymaga ocalenia wspólnego dziedzictwa kulturowego. Ekoturystyka bowiem stwarza okazje nie tylko dla inicjatyw handlowych, lecz także dla nadania wartościom kulturalnym i duchowym właściwego im miejsca.
Punktem wyjścia winno być zachowanie podstawy kulturalnej, duchowej i religijnej, niezbędnej do uwrażliwienia na ten problem tych, którzy chcą poświęcić się tej dziedzinie. Miejscowa ludność nie może być wyeliminowana z tego nowego i twórczego procesu, lecz winna być partnerką czerpiącą korzyści związane ze zrównoważonym rozwojem społecznym. W ten sposób będzie można osiągnąć harmonię między dziedzictwem duchowym osób przyjmowanych i miejscowymi tradycjami" .