Trzeba, abyś służył Kościołowi. Abyś otwierał Chrystusowi drzwi do ludzkich serc, niezależnie od wszelkich trudności, bo dla Kościoła nie ma czasów złych - są tylko nowe zadania i nowe wyzwania - to słowa z homilii wygłoszonej przez abp. Sławoja Leszka Głódzia podczas uroczystości konsekracyjnej, którymi bp Edward Janiak kierował się przez lata swojej posługi. 30 listopada 1996 r. w katedrze wrocławskiej zgromadziły się rzesze duchowieństwa i wiernych, przybyłych by wziąć udział w uroczystości przyjęcia sakry biskupiej przez syna tej ziemi, kapłana pochodzącego z Malczyc. Głównym konsekratorem był ówczesny metropolita wrocławski, kard. Henryk Gulbinowicz. Asystowali mu: nuncjusz apostolski abp Józef Kowalczyk (obecnie prymas Polski) i bp Sławoj Leszek Głódź, ówczesny biskup polowy WP (obecnie metropolita gdański). Na swoje zawołanie bp Janiak wybrał słowa „Oportet servire”. - Trzeba, abym służył, tym wezwaniem się kieruję i uważam, że ta służba jest nie tylko koniecznością, ale i warunkiem wiarygodności Kościoła. Poza zwykłą codzienną i często niełatwą pracą duszpasterską w czasie mojej służby przeżyłem kilka większych wydarzeń, które pozostają mocno wpisane w pamięci. Myślę o pracach na rzecz 46. Międzynarodowego Kongresu Eucharystycznego, udało mi się wybudować i otworzyć dom opieki dla ludzi starszych w moich rodzinnych Malczycach - przyznam, że to było pragnieniem mojego serca, aby pomóc ludziom starszym, schorowanym i ulżyć im w ich niełatwym okresie życia - mówi dostojny Jubilat.

Gdzie wszystko się zaczęło

Bp Edward Janiak urodził się14 sierpnia 1952 r. w Malczycach, syn Stanisława i Janiny. Po przedwczesnej śmierci ojca starał się otoczyć opieką rodzeństwo, przejmował obowiązki, aby przez to pomagać matce. Słowa zmarłego ojca: „Jak cię ktoś kamieniem, ty go chlebem” były pomocą w przyjmowaniu przeciwności i trwaniu przy obranych ideałach. Wiedział, że najpełniej można służyć Bogu, podejmując realizację powołania do kapłaństwa. Po przyjęciu święceń kapłańskich 19 maja 1979 r. skierowany został do pracy w parafii św. Jana Apostoła w Oleśnicy, gdzie zajmował się przez cztery lata duszpasterstwem studentów i grup oazowych. Następnie podjął studia na Uniwersytecie św. Tomasza w Rzymie, które ukończył po 3 latach obroną tezy doktorskiej o formowaniu charakteru moralnego. Dalsze zajęcia prowadził przez okres jednego roku w środowisku polonijnym w Niemczech na stanowisku proboszcza Polskiej Misji Katolickiej w Dortmundzie. Po powrocie do Wrocławia został dyrektorem reaktywowanego oddziału Caritas Archidiecezji Wrocławskiej. Pełnił też funkcję adiunkta przy Katedrze Teologii Moralnej Ogólnej przy Papieskim Wydziale Teologicznym we Wrocławiu, pracował w Archiwum Archidiecezji Wrocławskiej. Był bliskim współpracownikiem kard. Henryka Gulbinowicza. Ważnym wydarzeniem dla Jubilata, jak i dla całej archidiecezji i dla Kościoła Polskiego, był 46. Międzynarodowy Kongres Eucharystyczny, który odbył się we Wrocławiu. Ks. dr Edward Janiak został mianowany kierownikiem sekretariatu Kongresu, a przez to odpowiedzialnym za bezpośrednie przygotowanie Kongresu. 26 października 1996 r. Ojciec Święty Jan Paweł II mianował ks. dr. Edwarda biskupem pomocniczym arcybiskupa metropolity wrocławskiego, biskupem tytularnym Scilio.

Duszpasterz leśników

Przez lata posługi biskupiej Jubilat dał się poznać wiernym jako dobry pasterz, wrażliwy na potrzeby innych, otwarty na drugiego człowieka i gotowy do pomocy. Dostrzeżono jego umiłowanie przyrody i KEP powierzyła mu funkcję krajowego duszpasterza leśników. - Wydaje mi się, że dopatrzono się mojego drugiego powołania, które wyraża się we wcześniejszym przygotowaniu zawodowym, a dowodem tego jest ukończona szkoła średnia i nieukończone studia wyższe na Wydziale Leśnym Akademii Rolniczej w Poznaniu. Rozbudzona wrażliwość na otoczenie, ciekawość funkcjonowania świata doprowadziła mnie do Stwórcy. Wiadomości z zakresu leśnictwa, które przed laty posiadłem, nie stoją w sprzeczności z wiedzą teologiczną, lecz są ze sobą kompatybilne i jak cała przyroda człowieka dobrej woli zbliża do Boga. Wezwanie do świadczenia posługi na stanowisku krajowego duszpasterza leśników jest szczytną służbą, której oczekują pracownicy leśnictwa. A w wolnych chwilach chętnie spędzam czas w lesie i traktuję ten czas jako wyjątkową rekreację - mówi bp Edward.

Pomoc imigrantom

Wśród wielu problemów, którymi zajmuje się dostojny Jubilat, w sposób szczególny obecna jest migracja. Przed laty został mianowany przewodniczącym Rady ds. Migracji, Turystyki i Pielgrzymek KEP, jest członkiem Międzynarodowej Komisji Katolickiej ds. Migracji, Członkiem Komisji ds. Polonii i Polaków za granicą. - Dla kościoła nikt nie jest obcokrajowcem ani obywatelem drugiej kategorii - przekonuje bp Janiak. - Migracja jest zjawiskiem powszechnym w świecie. Pomoc ludności migrującej w Polsce jest wieloraka, także Kościół włącza się w sposób czynny w te prace. Wszystkim, którzy się do nas zwracają, staramy się pomóc, choćby przez udzielanie informacji i sporządzanie wniosków do urzędów państwowych. Warto wiedzieć, że statystycznie tylko około 4 proc. wśród wszystkich imigrantów przebywających w Polsce to katolicy. Wychodząc naprzeciw tej grupie migrantów ze strony Kościołów lokalnych w naszej ojczyźnie należałoby wprowadzić według oczekiwań Mszę św. w ich języku ojczystym. Ta praktyka już jest stosowana we Wrocławiu. Regularnie odprawiane są Msze św. w niedziele, udzielane są też posługi religijne imigrantom języka niemieckiego oraz angielskiego.

Oczyma optymisty

Posługa biskupia nie jest we współczesnych czasach łatwa. - Wyzwania są bardzo różne i one decydują o skali trudności sprawowania urzędu biskupiego. Łatwo nie jest, ale to nie powód, aby być pesymistą. Wydaje się, że tutaj spotykamy się z podobną sytuacją, jak z powołaniem do świętości - póki żyjemy, ciągle trzeba być czujnym i otwartym, by podejmować prawidłowe decyzje. Mocno ufam, że z pomocą łaski Bożej człowiek jest zdolny do pokonywania największych trudności. Patrzę na świat, mimo różnych zagrożeń i niebezpieczeństw, oczyma optymisty. Ten optymizm płynie ze spotkań duszpasterskich, grup działających przy parafiach, których członkowie są pełni ideałów i wiedzą, czego chcą - podkreśla bp Edward. - Zawsze leży mi na sercu dobro bliźnich, których Pan Bóg stawia na mojej drodze życia. Wiem, że istnieje w dalszym ciągu wielka potrzeba, aby służyć w każdym miejscu i czasie, gdzie Opatrzność Boża pozwala nam realizować powołanie, do którego zostaliśmy wezwani.

* * *

Abp Sławoj Leszek Głódź
Byłem współkonsekratorem Biskupa Edwarda. Przypominałem tego dnia obowiązki i zadania posługi pasterskiej biskupa. Posługi, która ma strzec autentyzmu wiary, autentyzmu interpretacji Słowa Bożego, także czuwać, aby lud powierzony biskupiej pieczy trwał w prawdzie. I wyrażałem radość Kościoła, że oto do tej ziemi żyznej, do Kościoła Wrocławskiego, prastarej, erygowanej w tysięcznym roku stolicy biskupiej, przychodzi nowy biskup. Aby umacniać winny, Chrystusowy szczep mocno wrośnięty w dolnośląską ziemię. Odkrywać dziedzictwo wiary w długim biegu historii dolnośląskiej prowincji, którą tworzyły różne narody, różne monarchie. Także po to, aby umacniać ten wrocławski, dolnośląski splot, co po wojnie począł wiązać we wspólnotę Kościoła, Ojczyzny, Narodu osadników, którzy na tę ziemie przybywali. Wyrażałem także radość, że ten nowy biskup, a był to w pochodzie wieków siedemdziesiąty biskup pomocniczy wrocławski, jest synem tej ziemi, dolnośląskim swojakiem. Tu rodzony. Tu ukształtowany. Tu wyświęcony na kapłana 19 maja 1979 r. - w roku historycznej pierwszej pielgrzymki Jana Pawła II do Ojczyzny, kiedy rozpoczęło się odmienianie oblicza polskiej ziemi.

* * *

Kard. Henryk Gulbinowicz
Dostojny Jubilat jest potomkiem rodziny polskiej, katolickiej, która napłynęła na ziemie dolnośląskie po II wojnie światowej. Nie miał łatwego dzieciństwa, wcześnie stracił ojca, a wychowanie trójki dzieci zajmowała się mama - jak widać z bardzo dobrym rezultatem.
Bp Edward Janiak jest bardzo zaradną i otwartą osobą, myślącą o pomocy bliźnim. Ma bardzo dużo energii. Umie rozmawiać z ludźmi, potrafi słuchać, nie zadziera nosa. Jego kontaktować nie jest z wysokości tronu w katedrze, ale to otwartość normalnego człowieka. Ma też odwagę, co dla biskupa we współczesnych czasach jest bardzo ważne.
Po studiach w Rzymie, kiedy obronił doktorat, bp Janiak pojechał do Niemiec, jako proboszcz do Dortmundu. Zdobył tam duże zaufanie i sympatię. Te znajomości zaowocowały podczas stanu wojennego: Dortmund jako pierwszy zaczął przysyłać transporty z lekami, ubraniami, żywnością, z tym wszystkim, co wtedy było tak bardzo potrzebne.
Dostojny Jubilat duże zasługi oddał przy organizacji 46. Kongresu Eucharystycznego. Był kierownikiem sekretariatu Kongresu, jeździł na wszystkie kontynenty, zajmował się sprawami organizacyjnymi. Zaowocowała wtedy jego otwartość i łatwość w nawiązywaniu kontaktów.
Jest też bardzo ofiarny, pamięta o potrzebujących - w swoich rodzinnych Malczycach wybudował Dom Opieki, placówkę zajmująca się osobami w podeszłym wieku, prowadzoną przez Siostry Marianki i świeckich.