Kościół, stając wobec problemu alkoholizmu wśród Polaków, nie tylko naucza, ale też podejmuje odpowiednie kroki w celu realizacji owej nauki. Poniżej wymieniono niektóre tylko formy działalności Kościoła i duszpasterzy w tej dziedzinie. Nieodzowne jednak okazują się w owych poczynaniach wsparcie Maryi oraz miłość samego Boga Ojca.

Gietrzwałd - Matka Boża wzywa do trzeźwości

W Gietrzwałdzie, niedaleko Olsztyna, od 10 lat w połowie sierpnia spotykają się całe rodziny, aby razem spędzić kilka dni. Tworzą Wspólnotę Rodzin Katolickich z Problemem Alkoholowym.
Program Wspólnoty Rodzin przesycony jest modlitwą. Punktem centralnym jest Msza św. Oprawę liturgiczną każdego dnia przygotowuje inna grupa: dzieci, młodzież i dorośli. Codziennie też inna grupa prowadzi Różaniec. Są także głoszone konferencje duchowe, które pomagają zrozumieć wiele spraw związanych z życiem wewnętrznym człowieka i jego odniesieniem do Boga.
Żelaznym punktem spotkań są świadectwa dawane podczas niedzielnych Mszy św. przez osoby ze wspólnoty. Jest to wielkie przeżycie dla tych, którzy mówią o sobie, ale także dla tych, którzy uczestniczą we Mszach św. Na policzkach niektórych osób pojawiają się łzy. Są to łzy współczucia, ale i podziwu: świadkowie, mówiąc o swoim trzeźwieniu, dotykają problemu niejednego człowieka, który bardzo by chciał, aby ktoś mu najbliższy przestał pić.
Miejsce spotkań środowisk zmierzających do cnoty trzeźwości nie jest przypadkowe. Sanktuarium w Gietrzwałdzie w istotny sposób związane jest bowiem z problemem alkoholizmu. W dniach od 27 czerwca do 16 września 1877 r. Matka Boża ukazywała się w Gietrzwałdzie na Warmii dwóm polskim dziewczynkom - 13-letniej Justynie Szafryńskiej i 12-letniej Barbarze Samulowskiej. Przemawiała do nich w zakazanym przez zaborców pruskich języku polskim. Na pytanie dziewczynek: „Kim jesteś, śliczna Pani?” Maryja odpowiedziała: „Jam jest Najświętsza Panna Niepokalanie Poczęta”. Żądała, aby codziennie odmawiały Różaniec. Poleciła im, aby powiedziały dorosłym: „Przestańcie pić i upijać się”.
Dotknięcie problemu alkoholizmu podczas objawień pokazuje przede wszystkim macierzyńską troskę Maryi o los swoich dzieci. Maryja jako Matka Kościoła i każdego chrześcijanina wie, ile spustoszenia duchowego, moralnego i materialnego wnosi nałóg alkoholizmu w życie człowieka, rodziny, społeczności. Dlatego tak wyraźnie dotyka Ona tej dziedziny i ukazuje konieczność modlitwy oraz wysiłku zerwania z nałogiem. Nie bez znaczenia jest też ze smutkiem, ale stanowczo wypowiedziana zapowiedź kary dla nadużywających alkohol.

Zakroczymski Ośrodek Apostolstwa Trzeźwości

Ośrodek Apostolstwa Trzeźwości w Zakroczymiu powstał formalnie w 1968 r. Jego inicjatorem i wieloletnim dyrektorem był o. Benignus Sosnowski, który problematyką trzeźwości interesował się jeszcze przed wojną, jako kleryk. Po wojnie prowadził rekolekcje i misje ludowe, w których uwrażliwiał ludzi na problem trzeźwości. W tym kontekście rodziła się myśl utworzenia jakiegoś zaplecza szkoleniowego dla ludzi pragnących poznać bliżej problemy alkoholowe i poświęcić się pracy trzeźwościowej.
13 maja l986 r. odbyły się w klasztorze zakroczymskim trzeźwościowe dni skupienia dla rekolekcjonistów zakonnych, które zostały uznane za formalne rozpoczęcie pracy przyszłego Ośrodka Apostolstwa Trzeźwości, podczas których przyjęto projekt organizacji i działalności Zakonnego Ośrodka Duszpasterstwa Trzeźwości przy klasztorze Ojców Kapucynów w Zakroczymiu. Oficjalne pismo zatwierdzające powołanie Ośrodka Duszpasterstwa Trzeźwości pochodzi z 1 kwietnia 1971 r. Ośrodek otrzymał 1973 r. nazwę: „Dom Rekolekcyjny Duszpasterstwa Trzeźwości przy Klasztorze Ojców Kapucynów w Zakroczymiu”, która w 1981 r. została zmieniona na: „Ośrodek Apostolstwa Trzeźwości Warszawskiej Prowincji Braci Mniejszych Kapucynów”.
Ośrodek Apostolstwa Trzeźwości w Zakroczymiu w swojej działalności realizuje wskazania Episkopatu Polski dla kościelnej działalności trzeźwościowej, według których celem duszpasterstwa trzeźwości jest kształtowanie postaw abstynenckich i trzeźwościowych w narodzie. Za główny cel Ośrodek Duszpasterstwa Trzeźwości postawił sobie przygotowanie teoretyczne i praktyczne duchownych i świeckich apostołów trzeźwości.
Obecnie działalność obejmuje: kursy apostolstwa trzeźwości, dni skupienia dla alkoholików trzeźwiejących, szkolenie kleryków i katechetów. W czasie kursów apostolstwa trzeźwości przekazywana jest wiedza o problemach alkoholowych z zakresu socjologii, psychologii, medycyny i prawa. Ośrodek stale współpracował po linii rządowej z Państwową Agencją Rozwiązywania Problemów Alkoholowych (PARPA) (obecnie już nieistniejącej), a po linii kościelnej współpracuje z Komisją Episkopatu ds. Trzeźwości.
Dzień pracy w Ośrodku Apostolstwa trzeźwości rozpoczyna się Mszą św. Potem jest śniadanie, a po nim wykłady, które trwają do obiadu. Podczas poobiedniej przerwy uczestnicy wykładów zwiedzają Zakroczym, kapucyński klasztor, muzeum prowincji Braci Mniejszych Kapucynów. Często wspólnie odprawiana jest Droga Krzyżowa i odmawiana Koronka do Miłosierdzia Bożego lub Różaniec. Seria popołudniowych wykładów trwa do kolacji.
Inicjatywy podejmowane przez Ośrodek Apostolstwa Trzeźwości w Zakroczymiu są realizacją wytycznych Episkopatu Polski dla Kościelnej Działalności Trzeźwościowej i przykładem troski o ukształtowanie w narodzie postaw trzeźwościowych i abstynenckich. Zakroczymski Ośrodek czyni to przez swoją działalność profilaktyczną, polegającą na podwyższaniu poziomu wiedzy o alkoholu i alkoholizmie oraz kształtowaniu postaw preferujących trzeźwość i abstynencję. Dokonuje się to głównie podczas wszelkiego typu rekolekcji i kursów.

Licheńskie Centrum Pomocy Rodzinie i Osobom Uzależnionym

Geneza Licheńskiego Centrum Pomocy Rodzinie i Osobom Uzależnionym związana jest z wizytą Ojca Świętego Jana Pawła II w sanktuarium Matki Bożej Bolesnej w Licheniu w dniach 7-8 czerwca 1999 r. Wtedy właśnie projekt Centrum i postanowienie jego realizacji złożone zostały na ręce Papieża jako wotum dziękczynne. Ojciec Święty otrzymał od Marianów obietnicę utworzenia w Licheniu zespołu poradni zajmujących się „nowymi ubogimi” współczesnego Kościoła i świata - osobami uzależnionymi i ich rodzinami. Uroczystej inauguracji i otwarcia Licheńskiego Centrum Pomocy dokonał bp Bronisław Dembowski, ordynariusz diecezji włocławskiej, 26 listopada 1999 r.
Licheńskie Centrum Pomocy Rodzinie i Osobom Uzależnionym jest darem dla osób potrzebujących pomocy duchowej i psychologicznej. Jest dziełem apostolskim w dziedzinie trzeźwości oraz ewangelizacji i odnowy rodziny. Stanowi dzieło miłosierdzia na rzecz „nowych ubogich” współczesnego Kościoła i świata, a więc ludzi pozbawionych sensu życia i wiary w Boga, przeżywających kryzysy osobiste i rodzinne, osób uzależnionych, bezdomnych, cierpiących i chorych. Licheńskie Centrum niesie szczególną pomoc modlitewną, duchową oraz psychologiczną o charakterze diagnostycznym, doradczym i terapeutycznym. |cisła współpraca Apostolatu Trzeźwości i Odnowy Rodziny stwarza dobry klimat całościowego rozwiązywania problemów osobistych i rodzinnych.

Sierpień miesiącem abstynencji

Już od ponad 20 lat w ostatnią niedzielę lipca biskupi polscy zwracają się do wszystkich wiernych z wezwaniem do całkowitej abstynencji od napojów alkoholowych, zachęcając byśmy w sierpniowe dni przyłączyli się do wspólnoty ludzi dobrej woli, którzy podejmują całkowitą wstrzemięźliwość w tym względzie.
Idea sierpniowej abstynencji powstała w związku z zatwierdzeniem w dniu 19 września 1982 r. Ruchu Trzeźwości im. św. Maksymiliana Kolbego. Sierpniowy akt sprzeciwu polega na niepiciu, niepodawaniu i niekupowaniu wódki, a także na jej niewytwarzaniu oraz na bezwzględnym zachowywaniu trzeźwości przy piciu wina i piwa.

Na podstawie pracy ks. Adama Filarskiego Wiara, abstynencja, grupy anonimowych alkoholików oraz środki duszpasterskie jako droga do trzeźwości osób uzależnionych od alkoholu