Z ks. kan. Eugeniuszem Jankiewiczem, diecezjalnym duszpasterzem nauczycieli, nt. ogólnopolskiej pieszej pielgrzymki nauczycieli rozmawia Barbara Dziadura

Barbara Dziadura: - XII Ogólnopolskie Nauczycielskie „Warsztaty w Drodze” przebiegać będą pod hasłem „Aby Moc rozbrajała przemoc”. Dlaczego na to pielgrzymowanie nauczycieli z całej Polski zostało wybrane właśnie takie hasło?

Ks. kan. Eugeniusz Jankiewicz: - Podczas tegorocznej, dwunastodniowej wędrówki doskonalić będziemy nasze umiejętności w zakresie ochrony uczniów przed demoralizacją i przemocą. Wybraliśmy właśnie to hasło, gdyż problem agresji obecny jest także w polskich szkołach. Wiele środowisk zatroskanych o młode pokolenie, o wychowanie podejmuje te tematy. Jego źródła trzeba jednak doszukiwać się głębiej, a mianowicie we właściwie uformowanym sumieniu. Obowiązek kształtowania sumienia spoczywa na wszystkich wychowawcach. Od dawna trwa narzekanie, że szkoła daje wiedzę, ale za mało dba o właściwą formację sumienia, o to, by młodzież umiała cenić autentyczne wartości. Ubolewa nad tym sławny pedagog, Bogdan Nawroczyński: „Charaktery krystalizują się dookoła wartości. Szczególnego znaczenia sprawa ta nabiera, gdy ma się do czynienia z dojrzewającą młodzieżą. W tym wieku najsilniejszy jest głód ideału, największa odraza do pustki duchowej. Źle jest, gdy szkoła nie może zarazić młodzieży własną wiarą, własnymi przekonaniami właśnie wtedy, gdy ją poczynają interesować zagadnienia religijne, moralne, filozoficzne, społeczne i polityczne. Jeszcze gorzej, gdy wychowawcy młodzieży takich przekonań nie posiadają”. Nie jest to łatwe zadanie, zwłaszcza wówczas, kiedy wydaje się nam, że wokoło dominuje nieuczciwość, zakłamanie i przemoc. Wtedy właśnie trzeba się zdobyć na męstwo moralne, by pozostać sobą, by dochować wierności sumieniu.

- Oprócz hasła „Warsztaty” mają też swój temat. W tym roku brzmi on: „Nauczyciel - uczeń: prawa i obowiązki”. W jaki sposób będzie on realizowany na „Warsztatach”?

- Obecnie w wychowaniu zbyt mocno akcentowana jest idea praw dziecka, a brakuje tej drugiej nogi, warunkującej drogę ku dojrzałości: odpowiedzialność, obowiązki. Funkcjonujemy w cywilizacji, która zgubiła fundament prawa do życia i prawa do miłości. Jeżeli tych dwóch podstawowych praw nie zagwarantujemy, to potem biegniemy i próbujemy zagwarantować młodemu człowiekowi prawa szczątkowe. W procesie wychowania nie ma innej drogi jak poznawanie i respektowanie praw i obowiązków, a wśród praw, przede wszystkim prawo do życia i prawo do miłości. Dlatego zaprosiliśmy na „Warsztaty” prof. Marka Piechowiaka z Zielonej Góry, który na krótko przyjął na siebie obowiązki rzecznika prawa dziecka. Po krótkim czasie zrezygnował z tej funkcji, zdając sobie sprawę, że możliwości, którymi dysponuje, są niewystarczające, aby skutecznie troszczyć się o tego młodego człowieka. Będzie mówił o tym, czy prawa dziecka wystarczą. Drugi problem - czyli, jakie są relacje między nauczycielem i uczniem i czy to może być konflikt interesów, czy powinna być wspólna droga, podejmie prof. Aleksander Nalaskowski z Torunia. Natomiast prof. Marian Śnieżyński z Krakowa podejmie problem budowania autorytetu szkoły, a w niej budowania autorytetu osoby nauczyciela. Będzie też konwersatorium z udziałem: dr. Stanisława Sławińskiego, Jolanty Dobrzyńskiej, s. Urszuli Kłósek, br. Tadeusza Rucińskiego i ks. Arkadiusza Nowaka. W czasie konwersatorium będziemy się zastanawiać, co robić, by Moc rozbrajała przemoc.

- Pieszej wędrówce nauczycieli z Zielonej Góry na Jasną Górę od początku patronują nauczyciele i wychowawcy, którzy swoim charyzmatem życia pokazują, jaką drogą podążać w wychowaniu młodego pokolenia. W tym roku taką postacią będzie sługa Boży ks. Franciszek Blachnicki. Dlaczego właśnie on?

- Rzeczywiście, jest tak, że od kilku już lat szukamy świadków, w nawiązaniu do słów papieża Pawła VI, że świat współczesny słucha świadków nie nauczycieli, a nauczycieli o tyle, o ile są świadkami. W tym kontekście szukamy przykładu osób, które świadectwem swojego życia, dorobkiem swojego życia są godne naśladowania. Mieliśmy bł. Marcelinę Darowską, bł. Natalię Tułasiewicz, św. Urszulę Ledóchowską, św. Jana de la Salle. W tym roku dobiega końca proces beatyfikacyjny sługi Bożego ks. Franciszka Blachnickiego i uważaliśmy, że jego szkoła pedagogiczna wyrażona w Ruchu Światło-Życie zdała i zdaje w dalszym ciągu egzamin. Jeżeli dziś przyjrzelibyśmy się inteligencji katolickiej w Polsce, to w większości przypadków swoimi korzeniami są to ludzie, którzy wyrośli z tej szkoły ruchu oazowego. To jest niedoceniane, o tym się zbyt mało mówi. Ks. Blachnicki zostawił koncepcję szkoły formacji adresowaną do dzieci, młodzieży, dorosłych i rodzin. I z tego trzeba korzystać. Będzie więc w tej naszej wędrówce towarzyszył nam jednego dnia ks. Roman Litwińczuk, generalny moderator Ruchu Światło-Życie, wraz ze współpracownikam. Nawiązaliśmy też kontakt ze szkołą w Nowym Sączy, której patronuje sługa Boży ks. Franciszek Blachnicki.

- Czym zatem są „Warsztaty w drodze”? Czy tylko pielgrzymką?

- Są bardzo czytelnym świadectwem nauczyciela, który swoje powołanie odkrywa na fundamencie Chrystusowej Ewangelii i chce czerpać z Niej siły i moc, do jego realizacji godnej, owocnej, pięknej, szlachetnej i wielkodusznej. Jest to Ogólnopolska Rada Pedagogiczna, która jest zarazem bardzo radykalną formą świadectwa i troski o to, by gruntownie poznać swoją misję i swoje powołanie oraz zaczerpnąć mocy od Chrystusa i od wspólnoty podobnie myślących. To nie jest zjawisko powszechne, ale ci, którzy nas obserwują z zewnątrz, niejednokrotnie dziękują nam i podtrzymują nas na duchu. Choć jest nas niewielu, to jesteśmy reprezentatywni dla całej Polski. Co roku w „Warsztatach w Drodze” biorą udział nauczyciele z wszystkich województw i reprezentujący całą strukturę oświatową od nauczycieli przedszkoli po nauczycieli akademickich. Na tę wakacyjną Ogólnopolską Radę Pedagogiczną wszystkich nauczycieli serdecznie zapraszam.

- Dziękuję za rozmowę.

XII Ogólnopolskie Nauczycielskie „Warsztaty w Drodze”

31 lipca - 13 sierpnia br.
Zgłoszenia i informacje:
Diecezjalne Duszpasterstwo Nauczycieli, 65-075 Zielona Góra, pl. Powstańców Wlkp. 1, kontakt: Zespół Szkół Katolickich św. Stanisława Kostki, ul. Aliny 17, tel. (0-68) 453-97-88
Redakcja „Aspekty”, pl. Powstańców Wlkp. 2, 65-075 Zielona Góra, tel. (0-68) 451-23-56