Anna Wyszyńska: 17 maja obchodzimy Światowy Dzień Nadciśnienia Tętniczego. Przy tej okazji warto przypomnieć normy prawidłowego ciśnienia...

Prof. dr hab. n. med. Lech Poloński: Na podstawie badań epidemiologicznych uznajemy, że prawidłowe ciśnienie tętnicze to wartość ciśnienia skurczowego poniżej 140 mm Hg i ciśnienia rozkurczowego poniżej 90 mm Hg. Mówimy potocznie, że jest to ciśnienie poniżej 140 na 90. Eksperci europejscy podzielili te wartości na trzy podgrupy. Ciśnienie optymalne to wartości poniżej 120 na 80 mm Hg. Druga grupa to ciśnienie prawidłowe, które mieści się przedziale 120-129 i 80-84 mm Hg. Trzecia – to ciśnienie, które nazywamy wysokim prawidłowym, o wartościach 130 mm Hg ciśnienia skurczowego oraz 85-89 mm Hg ciśnienia rozkurczowego. Wartości powyżej 140 na 90 są wartościami patologicznymi, które kwalifikują pacjenta do rozpoznania nadciśnienia tętniczego i leczenia. Ale jednorazowy pomiar ciśnienia, który wykaże wartości nieprawidłowe, nie jest jeszcze powodem do paniki. Aby rozpoznać nadciśnienie tętnicze, trzeba przeprowadzić więcej pomiarów w kilkudniowych odstępach i wykonać je w określonych warunkach, takich, w których mamy pewność, że wynik będzie wolny od błędu.

Dlaczego nadciśnienie jest tak poważnym problemem?

Powody są przynajmniej dwa. To bardzo rozpowszechniona choroba, bo ok. 30% dorosłych mieszkańców Polski choruje na nadciśnienie tętnicze. Trudność polega na tym, że nie wszyscy o tym wiedzą. Nadciśnienie to choroba, która zwykle długo przebiega bezobjawowo, ale potem kończy się dramatem. Powikłaniami nieleczonego nadciśnienia tętniczego są udary mózgu i choroby serca, przede wszystkim zawał serca. Mogą też wystąpić konsekwencje naczyniowe, np. w postaci tętniaków aorty, i inne choroby.

Jakie błędy popełniamy, gdy mierzymy ciśnienie domowym aparatem?

Są aparaty automatyczne, które zakładamy na ramię, ale są też aparaty, które zakładamy na nadgarstek. Niezależnie od rodzaju aparat powinien mieć aktualny certyfikat. Ważna uwaga techniczna – przy aparatach zakładanych na ramię szerokość mankietu musi być dobrana dla konkretnej osoby, inna dla pacjenta o atletycznej budowie, inna dla kogoś szczupłego. Jeżeli chodzi o warunki, to nie można robić pomiaru byle jak i w pośpiechu, bo wyniki będą nieprawdziwe. Nie mierzymy ciśnienia po obfitym posiłku, po wypiciu kawy lub alkoholu czy w stanie podwyższonych emocji. Przez kilka minut odpoczywamy, zakładamy mankiet zgodnie z instrukcją obsługi. Istotne jest, żeby rękę do pomiaru ułożyć w taki sposób, by mankiet był mniej więcej na wysokości serca.

Jak postępować w przypadku rozpoznania nadciśnienia?

Nadciśnienie dzielimy na tzw. pierwotne, samoistne, czyli takie, o którego przyczynach wiemy niewiele, oraz nadciśnienie wtórne. O nadciśnieniu wtórnym mówimy wtedy, gdy jesteśmy w stanie wykryć jego konkretną przyczynę, np. chorobę nerek, narządów wydzielania wewnętrznego lub inną. Każdy z tych rodzajów nadciśnienia leczy się inaczej. Nadciśnienie pierwotne, z którym mamy do czynienia najczęściej, leczymy przede wszystkim objawowo, w nadciśnieniu wtórnym dążymy do usunięcia przyczyny. Pamiętajmy, że nadciśnienie jest jedną z tych chorób, w których ogromne znaczenie ma styl życia. Dlatego obok systematycznego zażywania leków i kontrolowania wartości ciśnienia pacjent powinien zmodyfikować swoje przyzwyczajenia. Podstawowe zalecenia to: ograniczenie spożycia soli, zrezygnowanie z palenia tytoniu, ograniczenie spożycia alkoholu, dążenie do normalizacji wagi i wprowadzenie do programu dnia aktywnej rekreacji, np. uprawiania sportu cztery-pięć razy w tygodniu przez 45 min.

Jeżeli czytelnicy mają pytania w sprawie nadciśnienia do prof. Lecha Polońskiego, mogą je skierować pod adresem: nadcisnienie@niedziela.pl , a Pan Profesor udzieli na nie odpowiedzi. Pytania można nadsyłać do końca maja br.