Jak mówi Robert Piwko z Delegatury IPN w Kielcach: – Nadrzędnym celem tych spotkań, które organizowane są od 2017 r., jest próba przypomnienia sylwetek uczestników bitwy, poległych, ale także późniejszych ofiar represji. Podczas spotkań nie zapominamy o ludziach, którzy w okresie Polski Ludowej troszczyli się o to, aby pamięć o bitwie pod Pielaszowem nie zginęła.

Dwudniowe patriotyczne uroczystości rozpoczęły się na Zamku w Sandomierzu. Centralnym ich punktem było pośmiertne odznaczenie dwóch żołnierzy. Wiceprezes IPN oraz dyrektor Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN dr hab. Krzysztof Szwagrzyk w imieniu Prezydenta RP pośmiertnie odznaczył żołnierzy AK Obwodu Sandomierz. Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski otrzymał śp. kpt. Tadeusz Kucharski ps. Rzewuski, natomiast Krzyż z Mieczami Orderu Krzyża Niepodległości śp. kpr. pchor. Jerzy Tadeusz Kucharski ps. Lis. W imieniu rodzin odznaczenia odebrali: Jerzy Kapka – wnuk kpt. Tadeusza Kucharskiego oraz Marcin Kapka – wnuk stryjeczny kpr. pchor. Jerzego Tadeusza Kucharskiego. Następnie zebrani goście mogli wysłuchać wystąpienia Roberta Piwko z Delegatury IPN w Kielcach, który przedstawił sylwetki odznaczonych żołnierzy.

W drugim dniu uroczystości odbyły się w kościele św. Józefa w Sandomierzu. Jak powiedział Robert Piwko: – Kościół św. Józefa jest miejscem wyjątkowym w procesie upamiętniania bitwy pod Pielaszowem. W okresie Polski Ludowej parafia ta była prawdziwym oparciem dla kombatantów. Ks. Zygmunt Niewadzi – ówczesny proboszcz – wspierał kombatantów nie tylko duchowo, ale także organizacyjnie. Pomagał przy fundacji miejsc pamięci.

Mszy św. przewodniczył ks. dr Jerzy Dąbek, proboszcz parafii. Udział w niej wzięli: senator RP Jarosław Rusiecki, poseł RP Marek Kwitek, samorządowcy na czele z burmistrzem Sandomierza Marcinem Marcem, poczty sztandarowe oraz żołnierze. Zakończenie uroczystości odbyło się na cmentarzu katedralnym, gdzie zaproszone delegacje złożyły kwiaty na symbolicznej mogile poległych.

W tym roku pod koniec lipca była 75. rocznica rozpoczęcia akcji „Burza” na terenie Inspektoratu Sandomierskiego AK oraz bitwy pod Pielaszowem i Wesołówką. Odział kpt. Ignacego Zarobkiewicza „Swojaka” przyjął wówczas atak jednostek Wehrmachtu. Mimo przewagi nieprzyjaciela żołnierze jego batalionu podjęli obronę. Jak powiedział Marcin Marzec, burmistrz Sandomierza i współorganizator uroczystości: – W bitwie zginął kwiat młodzieży sandomierskiej. To nasi przodkowie, to nasi mieszkańcy ginęli w obronie Sandomierza, w obronie kraju. Winni jesteśmy im wielki szacunek. W roku ubiegłym, podczas podobnego spotkania, przypomnieliśmy sylwetki duchownych: ks. Zygmunta Niewadziego oraz o. Wojciecha Szlenzaka.

* * *

Kpt. Tadeusz Kucharski „Rzewuski”
urodził się w 1897 r. w miejscowości Walentynów w okolicach Kutna. Został wychowany w poszanowaniu dla polskich tradycji niepodległościowych. W okresie I wojny światowej był członkiem Polskiej Organizacji Wojskowej. W 1918 r. jako ochotnik wstąpił do Legii Akademickiej (w okresie późniejszym przeformowanej w 36. pułk piechoty). Walczył na froncie ukraińskim, m.in. w obronie Lwowa, pod Kamionką Strumiłową, Żółkwią, Sokolnikami, Kulikowem, Winnikami i Skniłowem. W tym czasie zrezygnował ze studiów na Wydziale Chemicznym Politechniki Warszawskiej. W 1920 r. został mianowany na stopień podporucznika. W latach 1921-1929 r. służył w szeregach 4. pułku saperów w Sandomierzu. Miał troje dzieci: córki Irenę i Zofię oraz syna Jerzego Tadeusza.
W latach trzydziestych XX wieku Tadeusz Kucharski pełnił wysokie funkcje w Wojsku Polskim. Od 1930 r. był kierownikiem Zarządu Fortecznego w Toruniu. Następnie w 1936 r. został przeniesiony na Wybrzeże. Tam pełnił obowiązki zastępcy szefa fortyfikacji Wybrzeża Morskiego w Gdyni. Był jednym z twórców systemu umocnień polowych wokół Gdyni oraz fortyfikacji stałych pod Jastarnią. W czasie wojny obronnej 1939 r. dowodził 16. batalionem saperów, który stanowił część 16. Dywizji Piechoty.
Po zakończeniu działań zbrojnych wrócił do Sandomierza. Pracował w Spółdzielni Rolniczo-Handlowej „Rolnik”, a jednocześnie włączył się w działalność struktur polskiego podziemia niepodległościowego. Od 1941 r. kierował pracami Referatu IV (kwatermistrzostwo) w Komendzie Obwodu ZWZ-AK Sandomierz.
Kpt. Tadeusza Kucharskiego uznaje się za ostatniego komendanta Obwodu AK Sandomierz. W grudniu 1944 r. został zatrzymany przez funkcjonariuszy Resortu Bezpieczeństwa Publicznego PKWN. Po opuszczeniu aresztu „bezpieki” w Lublinie wrócił do Sandomierza. W ostatnich latach życia zmagał się z problemami zdrowotnymi. Kpt. Tadeusz Kucharski „Rzewuski” zmarł w 1952 r.
W listopadzie 2018 r. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej pośmiertnie odznaczył Kapitana Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Kpt. pchor. Jerzy Tadeusz Kucharski „Lis”
był synem Tadeusza i Bronisławy z d. Brodzkiej. Urodził się 17 czerwca 1926 r. w Sandomierzu. Dzieciństwo i młodość spędził w miastach – miejscach służby swojego ojca. Przed wojną ukończył szkołę powszechną w Gdyni. Podczas okupacji wraz z rodzicami i siostrą mieszkał w Sandomierzu. Pracował, a jednocześnie włączył się w działalność konspiracyjną. Uczestniczył w tajnym nauczaniu jako uczeń gimnazjum i liceum. W 1944 r. otrzymał świadectwo dojrzałości. Był również żołnierzem Podobwodu AK Sandomierz. W ramach akcji „Burza” służył w szeregach batalionu kpt. Ignacego Zarobkiewicza „Swojaka”.
Kpr. pchor. Jerzy Tadeusz Kucharski „Lis” zginął śmiercią żołnierza w trakcie bitwy pod Pielaszowem 30 lipca 1944 r. Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z lutego 2019 r. został odznaczony Krzyżem z Mieczami Orderu Krzyża Niepodległości.

Opr. Robert Piwko