Dioklecjan, cesarz reformator, który chciał odrestaurować Cesarstwo Rzymskie, z wielką energią podjął się tego dzieła. Przez 18 lat panowania wprowadzał reformy w państwie, w czym pomagali mu również chrześcijanie, znajdujący się w jego najbliższym otoczeniu. Z niewyjaśnionych powodów w 303 r. wydał kilka dekretów, które miały doprowadzić do wytępienia chrześcijan. Jedną z ofiar stał się Florian, oficer naddunajskiego legionu stacjonującego w prowincji Noricum.

Podczas zarządzonego obowiązku złożenia ofiary rzymskim bogom oficer nie wypełnił tego zadania, co więcej, wypowiedział słowa, które jednoznacznie wskazywały, że jest wyznawcą Chrystusa: „Panie, Boże mój, w Tobie złożyłem nadzieję i nie mogę zaprzeć się Ciebie, lecz walczę dla Ciebie i Tobie składam ofiarę pochwalną”. Namiestnik prowincji Akwilin starał się przekonać Floriana, by złożył ofiarę bogom i uratował swoje życie. Florian pozostał nieugięty. Jego zdania nie zmieniła nawet kara chłosty i inne męczarnie. 4 maja 304 r. Florian został strącony z kamieniem u szyi z mostu do rzeki Anesus (dzisiejsza Enns).

Ciało żołnierza wyrzucone przez rzekę odnalazła Waleria i pochowała je w ustronnym miejscu. Nad grobem Floriana z czasem wyrosło słynne opactwo Sankt Florian. W ikonografii Święty przedstawiany jest w stroju rzymskiego oficera, z naczyniem z wodą, którą gasi płonący dom. Często w drugim ręku trzyma chorągiew. Atrybutami św. Floriana są: kamień młyński, kolczuga, krzyż czerwony i biały krzyż, miecz, palma męczeńska, płonący dom i tarcza.

Jan Chrzciciel patronem

Parafię w Korytnicy powołał do życia na prośbę bohatera bitwy pod Grunwaldem Floriana z Korytnicy biskup krakowski Wojciech Jastrzębiec 9 lipca 1413 r. W tym samym roku we wsi został wybudowany drewniany kościół pw. św. Jana Chrzciciela. Pod koniec XVI wieku kościół został przejęty przez kalwinów na blisko 30 lat. Kardynał Radziwiłł, wizytując w 1588 r. parafię, zastał kościół „sprofanowany przez kacerstwo” i „katolikom przywrócony”. Często zmieniali się właściciele Korytnicy. Budowę obecnego kościoła rozpoczął w 1635 r. proboszcz Korytnicy ks. Andrzej Gawłowski. Ówczesny właściciel okolicznych ziem Józefat Szaniawski niewiele interesował się stanem swoich dóbr, za to Anna z Ossolińskich Szaniawska, słynna z dobroczynności dziedziczka, pomagała kościołowi. Kolejny raz świątynia została spustoszona w czasie insurekcji kościuszkowskiej. Ówczesny prałat kapituły krakowskiej Józefat Szaniawski kościół częściowo odremontował i uposażył. Obecny kościół, murowany z kamienia, był wielokrotnie przebudowywany i odnawiany. Po 1686 r. wzmocniono go obudowaniem szkarpami. W tym czasie, kiedy proboszczem był ks. Kazimierz Iraszewski, do kościoła została dobudowana kaplica Najświętszej Maryi Panny. Budowla składa się z nawy, węższego prezbiterium i tzw. kaplicy Balickich. Posadzka jest z szarego marmuru.

Obecny patron św. Florian

Nie wiadomo dokładnie, w którym roku św. Florian został nowym patronem świątyni. Być może stało się to po rekonsekracji kościoła w XVII wieku. Św. Florian nie ma w kościele swojego ołtarza, jedynie jego wizerunek znajduje się na jednej ze ścian świątyni. Na obrazie zawieszonym po lewej stronie nawy głównej nad wejściem do bocznej kaplicy Matki Bożej św. Florian przedstawiony jest w zbroi średniowiecznego rycerza. Cały zakuty w zbroję, ma odsłonięte jedynie dłonie i twarz, na głowie hełm z pióropuszem. W prawej ręce tradycyjnie trzyma cebrzyk, z którego leje się woda na stojący w płomieniach dom, w lewej ręce św. Florian trzyma chorągiew. Postać Świętego otula szkarłatna szata, symbol szlachectwa i męczeństwa. Głowa rycerza skierowana jest w prawą stronę, a wzrok utkwiony w niebo.

W świątyni znajduje się drugie wyobrażenie św. Floriana, po prawej stronie nawy głównej ustawiona została figura Świętego. Św. Florian przedstawiony jest tradycyjnie jako żołnierz rzymski. Do pasa po prawej stronie ma przypasany miecz, na piersi róg. W prawej ręce trzyma cebrzyk z wodą, która gasi płomienie u jego stóp, a w lewej ręce uniesionej wysoko trzyma sztandar, na którym wyhaftowany jest krzyż. Św. Florian nie patrzy na to, co dzieje się wokoło, wzrok ma utkwiony w niebo.

Tryptyk korytnicki

Najważniejszym zabytkiem znajdującym się w kościele św. Floriana jest tryptyk pochodzący z początku XVII wieku namalowany na drewnie. Znajdują się na nim obrazy: w polu środkowym Ukrzyżowanie, na lewej kwaterze Zwiastowanie, Nawiedzenie, Narodzenie Pana Jezusa, a na prawej kwaterze Ofiarowanie Pana Jezusa, Hołd Trzech Króli i Chrystus w świątyni. Tryptyk ten przez wieki znajdował się w tzw. Ogrójcu, przylegającym do ze zewnętrznej ściany prezbiterium. W latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku tryptyk został odrestaurowany.

Florian z Korytnicy

Tadeusz Stolarski w książce „Znani i nieznani ziemi jędrzejowskiej” pisze o Florianie z Korytnicy: „Był jednym z wybitnych możnowładców polskich. Pochodził z rodu Nagodziców-Jelitów (albo Kozierogi). Odgrywał znaczną rolę w życiu politycznym kraju za panowania Władysława Jagiełły. Karierę rozpoczął w 1403 r. jako podczaszy sandomierski. W 1407 r. był już starostą lwowskim. Jako kasztelan wiślicki wziął udział w bitwie pod Grunwaldem, dowodząc 48. chorągwią złożoną z członków swojego rodu. Florian z Korytnicy po zwycięskiej bitwie otrzymał jako trofeum płaszcz wielkiego mistrza Ulricha von Jungingena, który jak przekazuje tradycja, ofiarował do swojej parafii Kije. Podobno z tego płaszcza zrobiono ornat”.

Chroni od pożogi

– 4 maja parafia obchodzi uroczyście wspomnienie św. Floriana – mówi proboszcz ks. Eustachiusz Ptak – po tradycyjnej Sumie odpustowej odbywa się procesja z Najświętszym Sakramentem wokół kościoła. W tym dniu strażacy asystują Jezusowi niesionemu w monstrancji – dodaje. Strażacy w mundurach asystują Jezusowi nie tylko w odpust św. Floriana, również towarzyszą Mu podczas procesji w Boże Ciało. Trzymają także straż przy grobie Jezusa przed świętami wielkanocnymi. Ksiądz Proboszcz pracuje w parafii od 23 lat. W tym czasie wiele się w parafii zmieniło. W kościele zostały odnowione wszystkie ołtarze oraz kaplica Matki Bożej, drugiej patronki świątyni. Praktycznie cały kościół został odnowiony i wyremontowany. – Dumą naszej parafii jest uczestnictwo wiernych w Mszach św. Około 60% wiernych bierze udział w Mszach i nabożeństwach – mówi Ksiądz Proboszcz, dodając, że w tej małej parafii istnieje 7 pełnych róż różańcowych, a parafianie wszyscy pięknie śpiewają, chociaż nie ma organisty.

Św. Florian czczony jest przez mieszkańców Korytnicy. Jego figura stoi nie tylko w miejscowej świątyni. Kilkaset metrów od kościoła stoi kapliczka poświęcona dzielnemu żołnierzowi, który oddał życie za wiarę. Wiele lat temu, gdy płonęła wieś, wydawało się, że nie ma dla niej ratunku, ludzie gasili pożar i modlili się o ocalenie. Pożar zatrzymał się w pobliżu kościoła. Na pamiątkę tego wydarzenia wybudowana została kapliczka, która otaczana jest przez miejscowych szczególną czcią. – Mieszkańcy naszej parafii dbają nie tylko o tę kapliczkę – mówi Ksiądz Proboszcz – w naszej małej parafii jest 14 krzyży i kapliczek przydrożnych, o które dbają parafianie.