Żłóbek - podanie głosi, że żłóbek Pana Jezusa został już w wieku V przeniesiony z Betlejem do Rzymu i umieszczony w Bazylice Matki Bożej Większej. Na tę pamiątkę co roku pasterkę odprawiano w Rzymie w tymże kościele przy żłóbku Chrystusa. Najpierw we Włoszech w uroczystość Bożego Narodzenia zaczęto wystawiać żłóbki na tle grot, dołączając do figur Świętej Rodziny anioły, pasterzy, itd. Jednak do rozpowszechniania zwyczaju budowania żłóbków i szopek najwięcej przyczynił się św. Franciszek.

Jasełka - od żłóbków niemych, wykonanych w plastyce, łatwo było przejść w średniowieczu do przedstawień teatralnych: początkowo odprawianych po kościołach w formie bardzo prostej jako ilustracja tekstów ewangelicznych, po bogato rozbudowane sceny teatralne. Misteria te cieszyły się zawsze wielkim powodzeniem. W Polsce najbardziej znane są jasełka Polskie Betlejem Lucjana Rydla. W wieku XVIII rozpowszechnił się po dworach zwyczaj urządzania jasełek kukiełkowych. Z tego stulecia dochowało się do naszych czasów aż 20 różnych tekstów jasełek, odgrywanych po kościołach przez żaków.

Opłatek - łacińskie słowo "oblata", od którego najprawdopodobniej wywodzi się nazwa opłatka, oznacza chleb ofiarny. Pierwsi chrześcijanie spotykający się jeszcze w ukryciu, nie zawsze mogli uczestniczyć w sprawowaniu Mszy św. Część chleba przynoszonego na ofiarę w czasie Eucharystii kapłan błogosławił bez dokonania jego przemiany w Ciało Pańskie. Po Mszy św. rozdawano ten chleb, zwany po grecku "eulogią", wiernym, by podzielili się nim z nieobecnymi na celebracji Najświętszej Ofiary. Służyło to podkreśleniu wspólnoty chrześcijańskiej w czasach, gdy zasadniczo wszyscy obecni na Eucharystii przyjmowali Komunię św. Powoli zwyczaj ten zanikał, ponieważ przystąpienie do Komunii św. było uwarunkowane czystością sumienia, a z tym różnie bywało. W Polsce tajemnymi drogami tworzenia tradycji, zwyczaj łamania się pobłogosławionym chlebem przetrwał w wigilijnym dzieleniu się opłatkiem, w połączeniu ze składaniem życzeń pomyślności na następny rok.

Kolędy - obyczaj ludowy związany z okresem Świąt Bożego Narodzenia. Wywodzi się od rzymskich kolęd styczniowych, związanych ze świętem odradzającego się słońca. W swej pierwotnej szacie było to życzenie pomyślności w domu i gospodarstwie. Nie ma narodu katolickiego, który by nie miał własnych kolęd. Gdyby je zebrać wszystkie w całości, powstałoby kilka tomów pokaźnych o bardzo bogatej treści i melodii. Polska należy do krajów, posiadającym w swym dorobku kulturalnym i folklorystycznym ponad 500 kolęd, co stanowi swoisty rekord i jest dowodem, jak żywy oddźwięk w naszym narodzie znalazły święta Bożego Narodzenia.

Choinka - zwyczaj to dawny, pochodzący jeszcze z czasów pogańskich, a rozpowszechniony zwłaszcza wśród ludów germańskich. Na drzewku zawieszamy światła, gdyż Chrystus tak często nazywał siebie światłem. Zawieszamy też łakocie i ozdoby, aby w ten sposób przypomnieć dobrodziejstwa odkupienia. W święta wystawia się choinki w kościołach, w domach, na placach w oknach wystawowych. W Polsce choinkę przejęliśmy od zachodniego sąsiada w XVIII stuleciu.